Skip to main content

Σεπτέμβριος 2022

Στο άρθρο του Σεπτεμβρίου στη στήλη «Ιατρική Άποψη» ο ιατρός Κωνσταντίνος Π. Πέτρου καταγράφει την άποψη του για την «Πρεσβυωπια». Ο κ. Πέτρου είναι Χειρ/γος Οφθαλμίατρος, τ Δ/ντης Οφθαλμολογικής κλινικής στο Ιπποκράτειο ΓΝ Αθηνών.
Ηλίας Ν. Μυγδάλης
Παθολόγος-Διαβητολόγος

Πρεσβυωπία, τι νεότερο στη θεραπεία

Η πρεσβυωπία είναι ένα φυσιολογικό φαινόμενο,επακόλουθο της γήρανσης κατά την οποία ο ασθενής μπορεί να έχει καλή όραση για μακριά αλλά αδυνατεί να δει τα αντικείμενα που ευρίσκονται στην κοντινή απόσταση τα οποία βλέπει θολά. 

Η Πρεσβυωπία επηρεάζει περίπου το 5-10% του πληθυσμού. 

Με την πάροδο των ετών έγιναν πολλές προσπάθειες χειρουργικής αποκατάστασης της πρεσβυωπίας όμως καμμιά δεν έγινε ευρέως αποδεκτή. 

Γενικά η πρεσβυωπία μπορεί να διορθωθεί με γυαλιά οράσεως ,φακούς επαφής ,η μέσω χειρουργικής επέμβασης-τοποθέτησης ενδοφθάλμια ψευδοφακού, και τελευταία με την χρήση σταγόνων υπό μορφή κολυρρίoυ (Viuty). 

Πρόσφατα έχουν δημοσιευθεί αρκετές μελέτες σχετικά με την φαρμακευτική υπό μορφή σταγόνων θεραπεία της πρεσβυωπίας. 

Πολλά από τα φαρμακευτικά σκευάσματα έχουν εγκριθεί και άλλα αναμένεται να εγκριθούν τα επόμενα 1-3 χρόνια ανοίγοντας ένα καινούργιο κεφάλαιο για τα άτομα που επιθυμούν να απεξαρτηθούν από τα πρεσβυωπικά γυαλιά. 

Στο παρόν κείμενο γίνεται μία ανασκόπηση των νέων φαρμακευτικών σκευασμάτων υπό μορφή σταγόνων που διατίθενται στην αγορά για τη διόρθωση της πρεσβυωπίας.

 

ΠΙΛΟΚΑΡΠΙΝΗ.(VIUTY) 

Οι πρώτες εγκεκριμένες από το FDA οφθαλμικές σταγόνες είναι σταγόνες πιλοκαρπίνης 1.25% που είναι παρασυμπαθητικομιμητικό φάρμακο και προκαλεί μύση(συστολή) της κόρης ,προκαλώντας μείωση του μεγέθους της ,όπως η δράση του φακού μιας φωτογραφικής μηχανής. 

Οι σταγόνες θα πρέπει να χορηγούνται καθημερινά χρειάζεται τουλάχιστο 15 λεπτά για να δράσουν και βελτιώνουν τη κοντινή όραση έως και 6 ώρες καθώς και τη ενδιάμεση όραση έως και 10 ώρες. 

Τα σκευάσματα που χρησιμοποιούνται και έχουν σαν βάση την πιλοκαρπίνη είναι:

Α) Abbvie/AGN-190854 Allergan (Vuity). Έχει πάρει έγκριση από το FDA και κυκλοφορεί στην αγορά. 

Έγιναν 2 κλινικές μελέτες σε φάση 3 σε πάνω από 750 άτομά ηλικίας 40-55 ετών στους οποίους χορηγήθηκαν σταγόνες του φαρμάκου η placebo μια φορά ημερησίως για 30 ημέρες .Οι μελέτες έδειξαν ότι οι σταγόνες είναι ασφαλείς και αποτελεσματικές και βελτιώνουν την όραση σε χαμηλό φωτισμό για πάνω από 3 γραμμές στις πρώτες 3 ώρες για πάνω από 30 ημέρες. Αναφέρθηκαν μη σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες σε περίπου 3-5% όπως κεφαλαλγία υπεραιμία επιπεφυκότα θόλωση όρασης και άλγος στο βολβό.

Το φάρμακο απευθύνεται σε άτομα με ηπίου έως μετρίου βαθμού πρεσβυωπία ηλικίας 40-50 ετών. 

B) Orasis(CSF-1). 

Το 2019 ολοκληρώθηκε η μελέτη στη φάση 2 η οποία περιλάμβανε 166 άτομα στους οποίους χορηγήθηκε το φάρμακο (CSF-1) υπό μορφή σταγόνων με καλώς ανεκτά αποτελέσματα και κέρδος 3 και περισσοτέρων γραμμών στην κοντινή όραση, αποτέλεσμα στατιστικά σημαντικό. Δεν υπήρχε δυσχέρεια στην μακρινή όραση η στην νυχτερινή .Συνεχίζεται η μελέτη στη φάση 3 με μεγαλύτερο αριθμό συμμετεχόντων. 

Γ) Eyenovia(Microline). 

Το σκεύασμα αυτό σχεδιάστηκε με ένα νέο μηχανισμό μικροδοσολογίας (Optejet) όπου τα φάρμακο χορηγείται στο μάτι υπό μορφή spray. Στη φάση 3 μελέτη έχει χορηγηθεί το φάρμακο πιλοκαρπίνης 1-2% σε 84 άτομα και 2 ώρες μετά την αγωγή παρουσίασαν κέρδος 3 γραμμές στην κοντινή όραση σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού σε σχέση με ομάδα placebo .Το αποτέλεσμα ήταν στατιστικά σημαντικό.

 

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΠΙΛΟΚΑΡΠΙΝΗΣ ΜΕ ΦΕΝΤΟΛΑΜΙΝΗ. 

Η εταιρεία Ocuphine Pharma αξιοποιεί και αξιολογεί ένα συνδυασμό ο οποίος περιλαμβάνει μια μετρίου και μια μακράς δράσης βραδινή δοσολογία ενός μη εκλεκτικού α-1/α-2 αδρενεργικού ανταγωνιστή Φεντολαμίνης 0.75% με μια πρωινή δοσολογία Πιλοκαρπίνης 0.4%. Τα δυο αυτά φάρμακα δρουν συνεργικώς στον σφικτήρα της κόρης (Μύση) και αναστέλλουν την δράση του διαστολέα της κόρης (Μυδρίαση). 

Στη φάση 2 μελέτη μελετήθηκαν 152 άτομα στους οποίους χορηγήθηκε το φάρμακο η κοντινή όραση βελτιώθηκε και είχε τα ίδια αποτελέσματα στη μια ώρα και στις 6 ώρες. Πάνω από το 61% των ασθενών πουεθεραπεύοντο με το φάρμακο Nyxal + χαμηλής δόσης πιλοκαρπίνη κέρδισαν πάνω από 15 γράμματα ήτοι 3 γραμμές στην κοντινή όραση.

 

ACECLIDINE: 

Το ίδιο με την πιλοκαρπίνη η ACECLIDINE είναι επίσης παρασμπαθητικομικμητικος χολινεργικός μουσκαρινικός αγωνιστής υποδοχέας.

Το 2018 έχει ολοκληρωθεί η φάση 2 μελέτη με χορήγηση aceclidine για πρεσβυωπία σε 58 ασθενείς.

Το 47%των συμμετεχόντων κέρδισαν 3 και πλέον γραμμές στη κοντινή όραση και 92% κέρδισαν 2 και στη περισσότερες γραμμές στην 1ωρα μετά την ενστάλαξη, στατιστικά σημαντικό αποτέλεσμα σε σχέση με την ομάδα pacebo.Κατά προσέγγιση οι μισοί διατηρούν 2 και περισσότερες γραμμές για πάνω από 7 ώρες.

 

ΣΤΑΘΕΡΟΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ CARBACHOL /BRMONIDINE: 

Τα Bαι ένας σταθερός συνδυασμός Καρπαηχόλης και Βριμονιδίνης που εφευρέθηκε από τον Dr Herbert Kaufman και τώρα προωθείται από την εταιρεία Visus Therapeutics για τη θεραπεία της πρεσβυωπίας.

Παλαιοτέρα το CARBACHOL χρησιμοποιείτο σαν ισχυρό μυωτικό χολινεργικό σε σχέση με την πιλοκαρπίνη. Οταν συνδυασθεί με την Βριμονιδίνη αποτρέπει τη μυδρίαση και αναστέλλει τη σύσπαση του ακτινωτού σώματος (μυός) και έτσι επιτυγχάνεται συνεργική δράση, με αποτέλεσμα να μειώνονται οι παρενέργειες. Η Βριμονιδίνη επίσης προκαλεί λεύκανση στο βολβό-επιπεφυκότα και έτσι προλαμβάνει την ερυθρότητα που τυπικά συνοδεύει τα μυωτικά κολλύριά. Μελέτες έχουν δείξει υπέρτερη δράση του συνδυασμού των δυο φαρμάκων σε σχέση με την μεμονωμένη χορήγηση γεγονός το οποίο είναι σημαντικό και συμβάλλει για την αποδοχή του από το FDA όπως συμβαίνει για κάθε μεικτό συνδυασμό-κολλύριο. 

Τα αποτελέσματα από τις πρόσφατες μελέτες το 2019 έδειξαν ότι επιτυγχάνεται 12ωρη δράση στην κοντινή όραση σε 57 άτομα από τους συμμετέχοντες στη μελέτη χωρίς καμία επιπλοκή ,όπως κεφαλαλγία και άλγος στο υπερόφρυο.Επισης αναμένονται τα αποτελέσματα της φάσης 2 μελέτης όπου συμμετέχουν 45 φαρικοί και ψευδοφακικοί ασθενείς στους οποίους η χορήγηση του φαρμάκου γίνεται μια φορά ημερησίως με ένα από τους δυο παράγοντες Brιmondal η Carbachol.

 

LIPOID ACID CHOLINE ESTER CHLORIDE

(UNR-844 1-5%) Οφθαλμικό διάλυμα

Αντίθετα με την δράση των άλλων φαρμάκων που δρουν τροποποιώντας το μέγεθος της κόρης η Novartis ανέπτυξε το σκεύασμα UNR844.

Πρόκειται για σύνθετη χημική ένωση η οποία χορηγείται υπό μορφή σταγόνων και μπορεί να αυξήσει την απολεσθείσα ελαστικότητα του φυσικού κρυσταλλοειδούς φακού σε άτομα με πρεσβυωπία.

Η ένωση συνίσταται στην παρουσία ενός χολινικού εστέρα του λιποικού οξέος 1.5%(EV06) και είναι η πρώτη θεραπεία κατά της πρεσβυωπίας η οποία έχει σαν στόχο την επαναφορά των φυσικών ιδιοτήτων του κρυσταλλοειδούς φακού, ο οποίος με την πάροδο της ηλικίας καθίσταται σκληρότερος και λιγότερο εύκαμπτος ενώ παράλληλα αλλάζει και η εσωτερική δομή του φακού ,διαδικασία η οποία είναι υπεύθυνη για την δημιουργία του καταρράκτη. Το φάρμακο δρα στους δισουλφιδικούς δεσμούς μεταξύ των πρωτεϊνών του κρυσταλλοειδούς φακού. Η ιδέα στηρίζεται στο ότι με την υδρόλυση των δισουλφιδικών δεσμών. το φάρμακο μαλακώνει τον φακό και επαναφέρει την ελαστικότητα του και την προσαρμοστική του ικανότητα.

Τα αποτελέσματα της πρώτης μελέτης, φάση ½ τεκμηριώνουν μια βελτίωση στην κοντινή όραση με πάνω από 8.1 γράμματα στην ομάδα με θεραπεία έναντι 4,3 γράμματα της ομάδας placebo.Στη φάση 2 σε controll μελέτη η οποία ολοκληρώθηκε , εκτιμώντας την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα μετά από 3 μήνες θεραπεία και δοσολογία 2 φορές ημερησίως σε άτομα με πρώιμη πρεσβυωπία ( ηλικίας 45-55 ετών),υπήρχε βελτίωση της κοντινής όρασης >6.1 γράμματα σε σχέση με 4.5 γράμματα στην ομάδα placebo.

Η συχνότερη ανεπιθύμητη ενέργεια ήταν η διαταραχή στη γεύση (δυσγευσία) και η κεφαλαλγία σε ποσοστό 5% και 3% αντίστοιχα. Αυτή η νέα θεραπεία δημιουργεί σημαντικές ελπίδες και προσδοκίες για την αντιμετώπιση της πρεσβυωπίας αλλά και του καταρράκτη. 

Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά αλλά απαιτούνται περισσότερες μελέτες και κλινικές δοκιμές για να πιστοποιηθεί και τεκμηριωθεί η ουσιαστική αποτελεσματικότητα αυτών των νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων θεραπείας της πρεσβυωπίας.

 

Κωνσταντίνος Πέτρου
Χειρ. Οφθαλμίατρος
τ. ΔΙΕΥΘΥΝΗΣ ΟΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α.